Starzenie się jest nieuchronnym procesem biologicznym, który prowadzi do nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrz naszych komórek – uszkodzeń, które są naturalne, ale też nieodwracalne.
Generalnie można powiedzieć, że proces ten prowadzi do następujących zmian:
– zmniejszenia biologicznej aktywności komórek;
– obniżenia odporności i odpowiedzi na warunki środowiska;
– spowolnienia procesów regeneracyjnych
A w końcu po prostu do śmierci.
Skóra traci jędrność, pojawiają się zmarszczki, zmiany barwnikowe, zmniejsza się ilość wody, naskórek staje się cieńszy, następują zmiany w strukturze naczyń krwionośnych, spada aktywność fibroblastów…
Musimy mieć świadomość, że zmiany w naszej skórze mają trojakie pochodzenie. Mogą wynikać z naturalnych mechanizmów genetycznych, wtedy mówimy o wewnątrzpochodnym starzeniu się skóry. Drugim źródłem tych zjawisk jest środowisko zewnętrzne, które powoduje tzw. fotostarzenie się skóry. Można również wyróżnić trzeci rodzaj starzenia – miostarzenie – związane z mimiką twarzy.
Skóra jest organem, na który najmocniej oddziałuje środowisko zewnętrzne, więc jej starzenie następuje szybciej niż jakiegokolwiek innego narządu. Początkowo proces ten zachodzi niewidocznie i rozpoczyna się w wieku 25-30 lat. Jego dokładna charakterystyka jest inna u każdego człowieka.
Istnieje wiele teorii na temat starzenia się skóry i właśnie one będą sednem tego artykułu (serii artykułów w zasadzie). Obecnie produkowane kosmetyki (oczywiście te najlepsze) starają się przeciwdziałać temu procesowi w oparciu o możliwie największą liczbę teorii, gdyż starzenie się jest wciąż tematem, którego ludzkość nie zrozumiała, i pewnie nigdy nie zrozumie do końca.
Teoria genowa starzenia się skóry
Najdłuższy możliwy czas trwania życia dla Homo sapiens wynosi 120-140 lat. Jest to wiek zakodowany w naszych genach i jest cechą specyficzną naszego gatunku. Dotychczas nie odkryto jednego genu odpowiedzialnego za mechanizm starzenia się komórek, w tym komórek skóry. Zaobserwowano jednak, że z czasem komórki skóry tracą „pamięć komórkową”, co prowadzi do upośledzenia ich funkcji – komórki „nie pamiętają” jakie mają zadania do wykonania. Zmniejszeniu ulega ekspresja genów odpowiedzialnych za proliferację (czyli wzrost i regeneracją), dlatego w starzejącej się skórze zahamowaniu ulegają procesy wzrostowe, a zaczynają dominować procesy zanikowe. W starszym wieku większą aktywność wykazują również geny supresorowe, czyli hamujące wzrost komórek.
„Programy genetyczne realizowane od momentu zapłodnienia aż do śmierci, można podzielić na trzy zasadnicze grupy:
— programy unikania starości (procesy wzrostu, rozwoju i różnicowania);
— programy obrony przed starością (programy ochrony życia);
— programy mechanizmów samobójczych, utożsamiane ze zjawiskiem zaprogramowanej śmierci komórki, czyli apoptozy.”
Według teorii genowej w jądrzastych komórkach skóry znajdują się geny odpowiedzialne za charakter i szybkość procesu starzenia. Teoria ta zalicza się więc do grupy teorii zaprogramowanej śmierci. Istnieje w nich pojęcie „zegara biologicznego”, który bije bez przerwy, i który ma z góry określoną liczbę obrotów.
Tworząc artykuł korzystałem z następujących źródeł:
„Cytobiochemia”, L. Kłyszejko-Stefanowicz
„Przyczyny wewnątrzpochodnego starzenia się skóry”, B. Zegarska, M. Woźniak
„Dermatologia w praktyce”, M. Błaszczyk-Kostanecka
polska i angielska Wikipedia
