Jak odmieniać francuskie nazwiska w języku polskim?

Często stajemy przed problemem, jak odmieniać francuskie nazwy marek będące nazwiskami ich twórców.

Wczoraj jeden z czytelników zwrócił mi uwagę, że nie powinienem odmieniać „Guerlain” w recenzji Ma Robe Petales. Skonstruowałem tam zdanie: „Jak zacząć pisać o tym Guerlainie?”. Czy jest to błąd?. Pisząc ten tekst skorzystałem z dorobku wydawnictwa PWN.

Jest siedem schematów odmiany francuskich nazwisk:

1. Kiedy nazwisko zakończone jest w piśmie na spółgłoskę (wyjątkiem są spółgłoski „s” i „x” – o nich w dalszych punktach) lub „y” po samogłosce.

Przykłady: Dior, Guerlain

Do takich nazwisk dodajemy polskie końcówki bez apostrofu:
Diora, o Diorze
Guerlaina, o Guerlainie (Drogi Czytelniku, moja odmiana była jak najbardziej poprawna :))

2. Kiedy nazwisko zakończone jest na „e” nieme, czyli takie, którego nie wymawiamy.

Przykłady: Laroche

Do takich nazwisk dodajemy polskie końcówki z apostrofem:
Laroche’a, o Laroche’u

3. Kiedy nazwisko zakończone jest na „a” (to dotyczy wszystkich języków)

Przykład: Montana

Do takich nazwisk dodajemy polskie końcówki bez apostrofu.
Montany, o Montanie

4. Kiedy nazwisko kończy się wymowie na „e” i zapisywane jest w postaci liter: -é, -ée, -ai, -eu, po których mogą następować niewymawiane litery spółgłoskowe „s” lub „x”.

Przykład: Daché

Do takich nazwiska dodajemy końcówki przymiotnikowe odcinając pierwszą spółgłoskę.
(perfumy należące do dobrego) Dachégo, (opowiadam o dobrym) Dachém

5. Kiedy nazwisko zakończone jest na „o”, „oi”, „au”, „ou”, oraz gdy po tych samogłoskach następują niewymawiane „s” lub „x”.

Przykład: Lacroix

Takich nazwisk nie odmieniamy.
(perfumy dobrego) Lacroix, (opowiadam o dobrym) Lacroix

6. Kiedy nazwisko zakończone jest w wymowie na „y” lub „i” po spółgłosce i zapisywane jako „y” lub „ie”.

Przykład: Givenchy

(perfumy dobrego) Givenchy’ego, (opowiadam o dobrym) Givenchym

Do takich nazwisk dodajemy końcówki przymiotnikowe. W przypadk pisanego „y” stosujemy apostrof, w przypadku „i” nie stosujemy go (dotyczy tylko trzech przypadków: celownika, biernika, dopełniacza).

UWAGA! Nazwiska Francuzów zakończone w piśmie na „i” są zazwyczaj pochodzenia włoskiego i odmienia się je tak jak nazwiska włoskie, nie francuskie.

7. Jeśli w którymś przypadku gramatycznym brzmienie głoski kończącej temat nazwiska jest w języku polskim inne niż w języku francuskim.

Wówczas zakończenie tego nazwiska piszemy zgodnie z pisownią polską, a „e” nieme i apostrof – jeśli występują – pomijamy.

Przykład: Barthes (czyt. BART)

(perfumy dobrego) Barthesa, (opowiadam o dobrym) Barcie (temat kończy się w wymowie na „c”, więc jest to inna głoska niż „t”)
(opowiadam o dobrym) Barthes’ie – to odmiana niepoprawna